Viêm cầu thận: Một bệnh lý không thể xem thường

Theo lương y Hoàng Văn Tuấn Viêm cầu thận là một bệnh lý liên quan đến miễn dịch gây ảnh hưởng đến thận. Bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát được. Nhưng cũng có thể gây nhiều hệ luỵ nguy hiểm nếu không phát hiện và điều trị kịp thời.

1. Viêm cầu thận là gì?

Thận đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng khác nhau. Chúng bao gồm: Lọc máu, tái hấp thu chất quan trọng, bài tiết chất thải, điều hoà cân bằng môi trường trong cơ thể.

Một đơn vị lọc cơ bản của thận gồm có: cầu thận, các mạch máu thận và ống thận. Máu sẽ đi trong các mạch máu đến cầu thận, được cầu thận lọc và tạo thành nước tiểu tại ống thận.

Viêm cầu thận là một bệnh lý gây nên bởi phản ứng viêm tại đây. Điều nãy dẫn đến tổn thương và làm chức năng của thận bị ảnh hưởng đáng kể.

2. Tại sao lại bị viêm cầu thận?

Viêm cầu thận do các phức hợp miễn dịch lắng đọng. Tuy nhiên nguồn gốc của phức hợp này có thể rất khác nhau:

  + Nhiễm:

  + Thường nhất là sau nhiễm liên cầu trùng.

  + Các loại vi trùng khác ít gặp hơn: thương hàn, giang mai, phế cầu…

  + Nhiễm siêu vi: viêm gan, quai bị, sởi, thuỷ đậu

  + Kí sinh trùng: Sốt rét, toxoplasma,…

  + Bệnh tự miễn

  + Lupus ban đỏ hệ thống.

  + Henoch Schonlein

  + Bệnh Goodpasture.

Một số trường hợp không rõ nguyên nhân.

3. Ai là người có thể mắc bệnh viêm cầu thận cấp?

Nhìn chung, mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh. Nhưng trẻ em có xu hướng mắc bệnh nhiều hơn. Nguyên nhân nổi bật thường gặp ở đối tượng này là sau bị liên cầu trùng nhóm A ( Tên chính xác là Streptococcus pyogenes, một chủng vi khuẩn hay gây nhiễm trùng da và họng).

4. Viêm cầu thận biểu hiện như thế nào?

Viêm cầu thận có thể rất âm thầm hoặc biểu hiện nhiều triệu chứng khác nhau:

Tiểu máu

Triệu chứng luôn luôn có, có thể thấy được bằng mắt thường hoặc chỉ có thể phát hiện thông qua xét nghiệm phân tích nước tiểu.

Tiểu đạm

Triệu chứng khó nhận biết, thường phát hiện qua phương tiện xét nghiệm. Khi tiểu đạm lượng nhiều thì có thể biểu hiện triệu chứng tiểu bọt gợi ý (Bọt tồn tại lâu sau khi đi tiểu).

Phù

Các vị trí phù thường thấy là phù mi mắt, phù mặt, phù chân.

Tăng huyết áp

Các triệu chứng của suy thận khi có biến chứng:

Tiểu ít, rối loạn tri giác,…

Phù có thể trong nhiều bệnh lý khác nhau, trong đó thận là một vị trí không thể loại trừ.

5. Các biến chứng của viêm cầu thận

5.1. Suy thận cấp tính

Mất chức năng ở phần lọc có thể gây ra các sản phẩm chất thải tích lũy nhanh chóng. Tình trạng này có thể có nghĩa sẽ cần phải lọc máu khẩn cấp, lọc nhân tạo là một phương tiện loại bỏ dịch thừa và chất thải từ máu.

5.2. Suy thận mãn tính

Biến chứng này đặc biệt nghiêm trọng, thận mất dần chức năng. Chức năng thận ít hơn 10 phần trăm công suất bình thường chỉ ra bệnh thận giai đoạn cuối, thường đòi hỏi phải chạy thận hoặc ghép thận để duy trì cuộc sống.

5.3.Tăng huyết áp

Thiệt hại thận và tích tụ các chất thải trong máu có thể làm tăng huyết áp.

5.4.Hội chứng thận hư

Đây là một nhóm các dấu hiệu và triệu chứng có thể đi kèm với viêm cầu thận và vấn đề khác ảnh hưởng đến khả năng lọc của cầu thận.

Hội chứng thận hư được đặc trưng bởi mức protein cao trong nước tiểu, kết quả là hàm lượng protein thấp trong máu, cholesterol máu cao; và giữ nước (phù) mí mắt, chân và bụng.

6. Bệnh có điều trị khỏi được không?

Mặc dù có thể nguy hiểm, nhưng sự hồi phục của viêm cầu thận khá nhanh. Một số mốc thời gian được nghiên cứu:

Thường lượng nước tiểu sẽ hồi phục sau khoảng một tuần.

Độ thanh lọc của thận sẽ hồi phục sau khoảng 1 tháng.

Biểu hiện tiểu máu, tiểu đạm sẽ tự giới hạn trong vòng vài tháng.               

Sau khi hồi phục hoàn toàn, bệnh rất hiếm khi tái phát. Trẻ em là đối tượng tiên lượng tốt, thường dễ lui bệnh hơn người lớn.

7. Một số loại viêm cầu thận phổ biến

Viêm cầu thận cấp.

Viêm cầu thận bán cấp.

Viêm cầu thận mãn tính.

Tùy theo những loại viêm cầu thận mà ta có những cách điều trị hợp lý và giai đoạn viêm cấp hay mạn tính mà kết hợp thuốc tân dược và đông dược.

8. Làm cách nào để nhận biết sớm và phòng ngừa viêm cầu  thận?

Đa phần thông thường khó nhận biết bệnh. Các biểu hiện của viêm cầu thận có thể chỉ rõ ràng thông qua thăm khám ở cơ sở y tế và kết quả các xét nghiệm. Do đó, việc bỏ sót bệnh là hay xảy ra. Các bậc phụ huynh hãy chú ý đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu có các biểu hiện sau:

  + Tiểu ít.

  + Màu sắc nước tiểu bất thường (đỏ, nâu, hay sậm khác lạ so với thường ngày)

  + Tiểu bọt nhiều và không bọt không vỡ sau một thời gian thông thường.

  + Phù, trẻ than nặng mắt khi ngủ dậy.

  + Đau đầu, đau ngực, khó thở.

  + Nếu những biểu hiện này xuất hiện sau một đợt nhiễm trùng da hay họng thì cần lưu ý hơn bội phần.

Phòng ngừa

  + Vệ sinh răng miệng và thân thể cẩn thận.

  + Điều trị tích cực nhiễm trùng da và họng.

  + Chủng ngừa đầy đủ.

  + Dinh dưỡng hợp lí, suy dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và là điều kiện thuận lợi cho nhiều bệnh lý khác nhau.

9. Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ bài thuốc chữa viêm cầu thận

Thài lài tía hoặc xanh

bạch đồng ngữ

rễ cây mặt quỷ,

cây chi tử sao đen,

bông mã đề, củ mạch,

lá cối xay,

rễ cỏ chanh,

hoạt thạch,

Mỗi vị 16g, cam thảo nam 10g, tất cả sắc ngày 1 thang, uống 3 lần.

Khi bị viêm cầu thận, cách điều trị chủ yếu là nghỉ ngơi và chế độ dinh dưỡng hợp lý. Người bị viêm cầu thận cấp nhất định phải ăn nhẹ, ăn nhạt, chế độ ăn không mỳ chính, ít protein, hạn chế ăn trứng, nên theo dõi lượng nước tiểu nếu thấy đái ít hay vô niệu thì bỏ hẳn rau quả để tránh tăng kali máu.