Trào ngược axit dạ dày là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, có nguy hiểm không?

Những bài thuốc nam chữa trào ngược axit dạ dày

Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ Ở Việt Nam, ước tính có tới hơn 7 triệu người đang bị mắc bệnh trào ngược axit dạ dày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp sẽ làm giảm các triệu chứng khó chịu do căn bệnh này gây ra trong cuộc sống hàng ngày mà còn giúp hạn chế các biến chứng của căn bệnh phổ biến này.

1.Bệnh trào ngược axit dạ dày là gì?

Trào ngược axit dạ dày là tình trạng thức ăn, axit trong đồ uống hoặc thực phẩm bạn ăn, dịch mật hoặc dịch tụy trào ngược lên thực quản gây các triệu chứng ợ nóng khó chịu.

Loại axit này đi lên thực quản gây viêm, kích thích cổ họng và cũng làm hẹp chu vi thực quản. Nếu không được điều trị trong thời gian dài, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản có thể là một hiện tượng bình thường nếu như nó xảy ra không thường xuyên và không kéo dài. Nếu như những cơn trào ngược dạ dày diễn ra thường xuyên và kéo dài liên tục trên 2 tuần khiến cho thực quản bị thương tổn thì nó đã trở thành bệnh trào ngược dạ dày thực quản và cần phải có giải pháp điều trị kịp thời.

2. Nguyên nhân trào ngược axit dạ dày

 + Axit ở dạ dày bị xáo trộn dẫn đến việc di chuyển mất kiểm soát do hội chứng Glénard hoặc một bệnh về nội tạng nào đó.

 + Tác dụng phụ của việc sử dụng một số loại thuốc như: Prednison, thuốc giảm đau naproxen, ibuprofen,… Làm cho niêm mạc dạ dày bị tổn thương và kích ứng dạ dày co bóp mạnh hơn.

 + Rối loạn chức năng thực quản do xơ cứng hệ thống hoặc xơ cứng bì.

 + Lượng axit dạ dày tăng cao kèm theo lượng gastrin nhiều hơn vì tăng canxi trong máu.

 + Quá trình sản sinh gastrin gặp vấn đề làm biến đổi lượng axit dạ dày do hội chứng Zollinger-Ellison.

 + Thừa cân, béo phì hoặc mang thai: Những đối tượng này có nguy cơ bị trào ngược dạ dày thực quản cao hơn. Lý do là bởi vì việc trọng lượng cơ thể tăng lên sẽ tác động tới các cơ thắt ở thực quản và dạ dày. Điều này dẫn tới trương lực yếu khiến cho axit dạ dày có thể trào ngược lên một cách dễ dàng hơn.

 + Stress, lo lắng quá mức, áp lực tâm lý căng thẳng kéo dài có ảnh hưởng xấu đến dạ dày gây rối loạn tiết axit dạ dày.

 + Ăn uống không lành mạnh: Sử dụng quá nhiều loại thức ăn nhanh, đồ ăn chứa nhiều chất dầu mỡ, đồ ăn cay, nóng, chua, uống nhiều bia rượu,… là những tác nhân cực kỳ không tốt phá hoại dạ dày của bạn. Các thói quen xấu này lặp lại nhiều lần sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để các loại vi khuẩn sinh sôi, kích thích niêm mạc dạ dày gây ra trào ngược.

 + Một số bệnh lý như thoát vị, viêm hang vị, phù nề, viêm loét dạ dày cũng có thể gây ra tình trạng trào ngược dạ dày.

3. Triệu chứng trào ngược axit dạ dày

Ợ chua, ợ nóng, ợ hơi: Dấu hiệu nhận biết trào ngược dạ dày dễ dàng là người bệnh thường xuyên ợ hơi, ợ nóng, ợ hơi.

Ợ nóng là hiện tượng ợ từ vùng dưới xương ức (thượng vị dạ dày) trào lên cổ kèm theo cảm giác nóng rát.

Ợ chua là khi tình trạng ợ xảy ra kèm theo một vị chua trong miệng.

Ợ hơi là hiện tượng ợ ra hơi như một luồng khí tách biệt tự dạ dày đẩy thẳng ra ngoài.

Thông thường ợ hơi, ợ nóng, ợ chua sẽ đồng thời cùng xảy ra khi người bệnh bị trào ngược dạ dày thực quản.

Thời gian xuất hiện nhiều nhất là vào ban đêm khi nằm ngủ, lúc đầy bụng khó tiêu, khi ăn no.

 + Buồn nôn và nôn: Bắt nguồn từ tình trạng axit ở dạ dày bị trào ngược lên thực quản tới họng, miệng gây kích thích và tạo cảm giác buồn nôn. Nếu trào ngược thức ăn thì có thể gây ra hiện tượng nôn mửa. Nôn hoặc buồn nôn thậm chí có thể xuất hiện vào ban đêm khi ngủ lúc hệ thần kinh giao cảm đang tích cực hoạt động.

 + Đau tức vùng thượng vị: Người bệnh xuất hiện cảm giác đau thắt ngực có thể lan ra cánh tay hoặc sau lưng cảm giác như đang bị chèn ép, đè nén. Lý do xảy ra triệu chứng này là vì axit bị trào lên tác động tới những đầu mút sợi thần kinh ở trên bề mặt của niêm mạc thực quản. Điều này sẽ kích thích cơ quan cảm ứng phát tín hiệu đau nhức.

 + Miệng tiết ra nhiều nước bọt: Đây là cơ chế tự động trung hòa axit của cơ thể. Khi lượng axit từ dạ dày trào lên họng, miệng thì lượng nước bọt tiết ra nhiều để giúp làm giảm nồng độ axit đi giúp.

 + Ho, khản tiếng: Trào ngược dạ dày có thể làm tổn thương dây thanh quản nếu để nó tiếp xúc với axit hoặc dịch viêm bị chảy xuống thành phế quản. Vì vậy nên người bệnh trào ngược dạ dày thực quản khả năng cao sẽ bị khản tiếng có thể kèm theo ho, khó nói, dây thanh quản phù nề.

 + Đau họng, khó nuốt, vướng ở cổ: Trào ngược dạ dày thực quản có thể khiến cho đường kính thực quản bị thu hẹp do thực quản bị sưng tấy, phù nề tạo ra cho người bệnh cảm giác như bị vướng ở cổ, nuốt khó.

 + Khó thở, nấc cục: Bề mặt niêm mạc tổn thương do sự co giãn bất thường dẫn tới triệu chứng nấc cục và khó thở.

 + Miệng đắng: Các dịch vị ở dạ dày khi bị trào ngược lên thực quản có thể lẫn cả dịch mật, khiến người bệnh có cảm giác đắng miệng. Triệu chứng này có thể dễ thấy vào buổi sáng sớm lúc mới ngủ dậy nếu như trong đêm người bệnh bị trào ngược.

 + Đau bụng: Khi dạ dày xuất hiện vết loét hoặc xảy ra tình trạng xuất huyết dạ dày thì người bệnh sẽ cảm thấy đau bụng dữ dội và kéo dài.

 + Phân có máu hoặc phân màu đen: Triệu chứng này xuất hiện ở những người bị trào ngược dạ dày thực quản giai đoạn nặng.

 + Chán ăn, sụt cân đột ngột: Hiện tượng trào ngược gây ra cảm giác không ngon miệng khi ăn và có thể khiến người bệnh giảm cân nặng và thể trạng sa sút.

* Lương y Hoàng Văn Tuấn chỉ ra những đối tượng dễ mắc trào ngược axit dạ dày

4. Bệnh trào ngược axit dạ dày có nguy hiểm không?

Trào ngược dạ dày sẽ không nguy hiểm đến tính mạng nếu như được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời, đúng cách. Ngược lại nếu như người bệnh để tình trạng này kéo dài thì có thể dẫn tới những biến chứng nặng hơn cực kỳ nguy hiểm. Sau đây là một số biến chứng điển hình của bệnh trào ngược dạ dày:

 + Tác động tới hệ hô hấp: Viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi là những biến chứng có thể gặp phải ở người trào ngược dạ dày lâu năm. Lượng acid trào ngược lên từ dạ dày tiếp xúc với hệ hô hấp trên và gây ra nhiều tác động xấu.

 + Viêm thực quản: Đây là biến chứng thường thấy ở người bệnh trào ngược dạ dày sau một thời gian phát triển. Các biểu hiện để bạn có thể nhận biết là cảm giác nóng rát sau xương ức, nóng thực quản, nuốt thấy đau.

 + Ung thư thực quản: Biến chứng này có thể gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng của người bệnh. Ung thư thực quản thường gặp phải ở những người trào ngược dạ dày thực quản trên  50 tuổi. Các dấu hiệu nhận biết là: Sụt cân trầm trọng, khàn tiếng, đau nhức âm ỉ sau xương ức, nuốt khó.

 + Barrett thực quản: Đây là tình trạng rất nguy hiểm chỉ sau ung thư, tuy khá ít trường hợp gặp phải nhưng người bị trào ngược dạ dày sẽ cần đặc biệt chú ý để phát hiện sớm nếu như không may mắc phải.

 + Chít hẹp thực quản: Tình trạng này khá phổ biến ở những bệnh nhân đã mắc bệnh một thời gian dài. Biểu hiện là lười ăn, khi ăn thấy đau và tức ngực, cảm thấy khó nuốt.

* Những biến chứng nguy hiểm của bệnh trào ngược axit dạ dày

5. Trào ngược axit dạ dày có chữa khỏi được không?

Đa số các ca mắc trào ngược dạ dày thực quản đều là bệnh mãn tính. Vì vậy nên để chữa khỏi dứt điểm bệnh trào ngược dạ dày là điều không hề dễ dàng. Việc này đòi hỏi người bệnh cần có một quá trình điều trị trong thời gian dài và thực hiện kiên trì.

Để chữa khỏi được bệnh trào ngược dạ dày ngoài việc tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị mà bác sĩ đưa ra. Các bệnh nhân còn cần tự giác kiêng khem các loại đồ ăn cay nóng, nhiều chất dầu mỡ, không hút thuốc, uống bia rượu. Ngoài ra nên vận động thường xuyên, chơi thể thao và rèn luyện thể dục vừa sức.

Nếu phụ nữ mang thai bị trào ngược dạ dày, mặc dù bệnh có thể nặng hơn vào những tháng cuối thai kỳ. Nhưng sau khi sinh thì hiện tượng trào ngược thường giảm dần và biến mất nên sẽ không quá nguy hiểm. Tuy nhiên người bệnh vẫn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ xem xét tình trạng của mình.

6. Cách chữa trào ngược axit dạ dày tại nhà

 + Bệnh nhân có thể tìm kiếm và tham khảo một số cách chữa trào ngược dạ dày tại nhà hiệu quả sau đây:

 + Chữa trào ngược dạ dày bằng lá tía tô.

 + Chữa trào ngược dạ dày bằng baking soda.

 + Chữa trào ngược dạ dày bằng mật ong.

 + Chữa trào ngược dạ dày bằng nha đam.

 + Chữa trào ngược dạ dày bằng gừng.

7. Lương y Hoàng Văn Tuấn chỉ ra những nguyên tắc thực hiện các phương pháp điều trị trào ngược axit dạ dày tại nhà 

Nên sử dụng các loại thực phẩm này để làm giảm nhanh các triệu chứng trào ngược:

 + Sữa chua và các chế phẩm từ sữa chứa nhiều lợi khuẩn giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày.

 + Chuối giúp cân bằng độ PH ở trong dạ dày.

 + Gừng làm giảm acid dạ dày, cải thiện hệ tiêu hóa.

 + Trà hoa cúc giúp kìm hãm sự trào ngược acid.

 + Nghệ giúp các tổn thương ở dạ dày và thực quản mau lành hơn, đồng thời kháng viêm rất tốt.

 + Cây thìa là giúp làm dịu những cơn co thắt của dạ dày, giảm trào ngược acid.

 + Năng vận động, tập thể dục thể thao thường xuyên mỗi ngày để tăng sức đề kháng và điều hòa acid dạ dày.

 + Không mặc quần áo bó sát hoặc quá chật vì việc này có thể làm tăng lực ép vào dạ dày khiến trào ngược trở nên nghiêm trọng hơn.

 + Nên kê cao gối khi ngủ để ngăn chặn việc acid trào ngược lên thực quản, đây là một mẹo rất đơn giản nhưng cực kỳ hữu ích mà các bạn không nên bỏ qua.

 + Không uống rượu bia và hút thuốc lá, vì đây chính là những nguyên nhân chính gây ra ợ nóng, làm tổn thương thực quản dưới, gây rối loạn chức năng cơ vòng dẫn đến trào ngược.

 + Bổ sung thêm lượng chất xơ vào thực đơn hàng ngày như rau xanh và các loại củ hoặc trái cây tươi sẽ giúp kích thích hệ tiêu hóa. Làm trung hòa lượng acid trong dạ dày, các loại thức ăn mềm sẽ giúp giảm tải cho hệ tiêu hóa và dạ dày.

 + Không được bỏ bữa sáng: Đây là thói quen xấu mà rất nhiều người bệnh hay mắc phải. Ngoài ra các bệnh nhân trào ngược dạ dày cần chú ý ăn uống đúng bữa theo giờ giấc khoa học.

 + Chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ hơn, khi ăn nên nhai kỹ, ăn chậm, không ăn quá no, không được ăn gì trước khi đi ngủ 2 giờ.

 + Không sử dụng các loại thức uống có gas, chứa cồn, đồ ăn cay nóng, chua.

 + Đồ ăn đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và đầy đủ chất dinh dưỡng.

8. Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ một số bài thuốc nam chữa bệnh trào ngược axit dạ dày hiệu quả

Bệnh trào ngược dạ dày hay còn gọi là trào ngược axit dạ dày thực quản chỉ tình trạng các chất dịch có trong bao tử ( HCl, pepsin, dịch mật) đi ngược lên trên thực quản do các cơ co thắt nằm ở thực quản dưới bị suy yếu kết hợp với tình trạng dư thừa axit và sự quá tải của dạ dày. Hiện tượng trào ngược dạ dày kéo dài sẽ gây ra rất nhiều biến chứng nguy hiểm. May mắn thay, một số biện pháp chữa trị tại nhà có thể giúp người bệnh khắc phục kịp thời căn bệnh này.

8.1. Chữa trào ngược axit dạ dày bằng nha đam

Nha đam, bên cạnh công dụng chăm sóc làn da và sắc đẹp còn có khả năng hỗ trợ điều trị trào ngược axit dạ dày. Nghiên cứu cho thấy, các thành phần arabinose, glycoprotein, và acemannan trong nha đam có tác dụng kháng viêm, giảm đau, chống lại vi khuẩn, virus gây bệnh. Bên cạnh đó, nha đam còn chứa Anthraquinon có tác dụng nhuận tràng, kích thích tiêu hóa, giảm tiết axit trong dạ dày.

Nha đam có thể giúp chữa trào ngược dạ dày tại nhà

Cách 1:

Lấy 1 miếng nha đam gọt vỏ, xay nhuyễn cùng với 1 cốc nước. Lọc nước nước cốt chia uống 2 lần trước bữa ăn trưa và tối.

Cách 2: 

Lấy thịt nha đam thái hạt lựu. Đem bóp với nước muối cho bớt nhớt rồi nấu chung với đậu xanh, bột sắn dây. Khi đậu chín nhừ, nêm thêm chút đường phèn cho vừa đủ ngọt ăn vài lần trong ngày. Mỗi tuần áp dụng khoảng 3 lần.

8.2. Mẹo chữa trào ngược axit dạ dày tại nhà bằng nghệ

Nghệ đã được chứng minh là có tác dụng tốt trong việc trung hòa axit dạ dày, chống viêm, làm nhanh lành vết loét. Tất cả là nhờ hoạt chất curcummin dồi dào có trong loại củ này. 

Cách 1: Dùng 1 thìa bột nghệ vàng và 1/4 thìa cà phê tiêu đen nguyên hột đem hãm với nước sôi tương tự như pha trà. Gạn nước uống làm nhiều lần có thể giúp cải thiện các dấu hiệu khó chịu do bệnh trào ngược dạ dày gây ra.

Cách 2: Lấy 3 muỗng bột nghệ hoà với 100ml nước ấm và một thìa mật ong. Khuấy đều lên uống mỗi ngày 3 lần trước bữa ăn sáng, trưa và tối.

Cách 3: Dùng bột nghệ trộn với một lượng mật ong vừa đủ, đem nhào cho đến khi được một cục bột mịn, đặc và không còn dính tay. Chia bột thành nhiều phần bằng nhau và vo viên tròn cỡ đầu ngón tay út, cất vào hũ thủy tinh có nắp kín. Mỗi ngày uống 3 viên x 3 lần/ngày.

8.3. Bài thuốc chữa trào ngược axit dạ dày bằng gừng

Gừng có hiệu quả trong việc cải thiện các triệu chứng bệnh trào ngược dạ dày thực, chẳng hạn như buồn nôn, khó tiêu, đầy hơi. Đây còn là một phương thuốc kháng viêm, giảm đau tự nhiên, giúp chữa lành các tổn thương ở niêm mạc dạ dày thực quản và cổ họng do ảnh hưởng bởi quá trình trào ngược axit.

Cách chữa trào ngược dạ dày tại nhà bằng gừng như sau:

Cách 1: Lấy 1 củ gừng tươi băm nhỏ, thả vào một cốc nước sôi và đậy miệng ly lại.  Chờ khoảng 10 phút sau, các chất trong gừng sẽ tiết hết ra nước khiến nước chuyển sang màu vàng nhạt. Vớt bỏ bã, thêm 1 thìa đường vào quậy tan và uống khi còn ấm. Dùng  2 – 3 cốc trà gừng mỗi ngày sẽ giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn.

Cách 2: Thái gừng thành những lát mỏng rồi ngâm chung với mật ong nguyên chất cho đến khi mềm ra. Mỗi lần ăn khoảng 2 lát sau bữa ăn.

Cách 3: Dùng gừng tươi thái lát mỏng, ngâm với giấm trong khoảng 1 tuần. Mỗi ngày ăn 3  lát, nhai kỹ rồi nuốt cả nước lẫn bã. Dùng liên tục trong 7 ngày liền sẽ thấy bệnh tình có sự biến chuyển tích cực.

8.4. Khắc phục trào ngược axit dạ dày tại nhà bằng baking soda

Baking soda là nguyên liệu được sử dụng phổ biến trong làm bánh. Ngoài ra, nguyên liệu này còn có rất nhiều công dụng với sức khỏe như trị nhiệt miệng, giảm sưng ngứa do vết đốt côn trùng cắn, khử mùi hôi, kháng khuẩn, trị mụn, chống trào ngược axit dạ dày thực quản.

Baking soda giúp trung hòa axit dạ dày, kháng khuẩn, giảm trào ngược

Đối với người bị trào ngược dạ dày, baking soda hoạt động bằng cách cân bằng pH, trung hòa axit dạ dày, giảm ợ nóng, khó tiêu, chống đau tức thượng vị do loét. Đồng thời nó cũng giúp làm giãn nở mạch máu, tạo điều kiện để máu lưu thông đến dạ dày nhiều hơn nhằm cung cấp các dưỡng chất để sửa chữa, tái tạo tổn thương.

Cách sử dụng: Cho 1 thìa cà phê baking soda vào trong một ly nước lạnh, dùng đũa khuấy tan. Uống từ từ, nuốt từng ngụm nhỏ. Thực hiện mỗi ngày 1 lần.

8.5.Trị trào ngược axit dạ dày bằng mật ong

Mật ong không chỉ cung cấp các axit amin, vitamin A, C, E có lợi cho sức khỏe mà còn là chất kháng sinh tự nhiên giúp ức chế hoạt động của vi khuẩn Hp gây bệnh trào ngược dạ dày, đồng thời, kích thích tái tạo tế bào làm nhanh liền sẹo ở vết loét.

Bên cạnh việc kết hợp với nghệ hay gừng, bạn có thể dùng mật ong chữa trào ngược dạ dày tại nhà bằng cách nuốt trực  tiếp 2 thìa cà phê mật ong vào buổi sáng và buổi tối. Cách khác, có thể lấy 2 thìa bột chuối hột trộn chung với 1 thìa mật ong ăn. 

8.6. Uống trà hoa cúc chữa trào ngược axit dạ dày

Đông y cho rằng hoa cúc tính mát, vị hơi đắng, có công dụng tiêu độc, trị nóng trong, an thần. Dùng hoa cúc pha trà uống mang lại rất nhiều lợi ích cho người bị trào ngược dạ dày nhờ chứa các chất như:

Anethole: Xoa dịu dạ dày, làm thư giãn các cơ co thắt, giảm đau, chống đầy hơi, ợ chua.

Bisabolol: Thành phần được biết đến với tác dụng chống viêm, sát khuẩn, ngăn chặn các phản ứng dị ứng gây tổn thương đến dạ dày.

Apigenin: Bảo vệ tế bào khỏe mạnh, ngăn chặn sự phát triển của tế bào ác tính gây ung thư dạ dày.

Mẹo chữa trào ngược dạ dày bằng hoa cúc khá đơn giản: Bạn hãy lấy hoa cúc tươi phơi khô với số lượng lớn dùng dần. Khi hãm trà, lấy 3 thìa hoa cúc pha vào ấm nước sôi 15 phút. Uống mỗi ngày 1 cốc trước khi đi ngủ vào buổi tối khoảng 30 phút.

8.7. Cách chữa trào ngược axit dạ dày tại nhà bằng hạt thì là

Hạt thì lá có tính ấm, giúp cân bằng khí huyết, kích thích tiêu hóa. Nhờ chứa hợp chất Anethole, loại hạt này có tác dụng thư giãn cơ trơn, chống co thắt dạ dày, qua đó làm giảm hiện tượng  trào ngược axit từ dạ dày lên thực quản. 

Ngoài ra, nguyên liệu này còn cung cấp hàm lượng vitamin B3, C, sắt, magie và kali phong phú giúp cải thiện chức năng thận và nâng cao sức khỏe một cách toàn diện.

Bệnh trào ngược dạ dày có thể được khắc phục với bài thuốc dân gian từ hạt thì là

Cách 1: Nhai kỹ 2 thìa hạt thì là và nuốt từ từ xuống bụng. Thời điểm sử dụng tốt nhất là sau khi ăn trưa và tối. Sau vài tuần áp dụng, các triệu chứng sẽ thuyên giảm rồi từ từ biến mất.

 Cách 2: Đun sôi 500ml nước và thêm 100g hạt thì là vào, nấu thêm khoảng 5 phút thì tắt bếp. Để cho nước nguội chia uống 3 lần một ngày trước mỗi bữa ăn 30 phút.

8.8. Trị trào ngược axit dạ dày bằng lá tía tô

Dùng lá tía tô là mẹo chữa trào ngược dạ dày tại nhà đang được dân gian áp dụng rộng rãi. Sở hữu thành phần tanin và glucosid dồi dào, khi vào trong dạ dày, lá tía tô giúp tạo ra một lớp màng che phủ vết loét, làm tổn thương mau khô se mặt, đồng thời ức chế quá trình tiết axit trong dạ dày.

Cách 1: Dùng 1 nắm lá tía tô tươi rửa sạch với nước muối, giã nát, chắt lấy nước  cốt uống ngày 2 lần.

Cách 2: Lấy  một ít lá tía tô khô nấu nước uống thay trà hàng ngày. Tuy nhiên cần chú ý không nên  uống thay thế hoàn toàn cho nước lọc.

8.9. Giảm trào ngược axit dạ dày bằng cách gối cao đầu

Dạ dày của chúng ta giống như một chai nước. Khi bạn đứng axit, dịch vị cũng như thức ăn trong dạ dày vẫn nằm nguyên ở dưới đáy. Tuy nhiên, khi bạn nằm ngủ, toàn bộ các chất trên sẽ phân tán trong mọi ngóc ngách của dạ dày và axit cũng có cơ hội thoát lên trên thực quản.

Việc kê đầu bằng một chiếc gối cao trong lúc ngủ vào ban đêm sẽ giúp ngăn ngừa được tình trạng trên. Bạn có thể tìm mua các loại gối chống trào ngược có bán sẵn trên thị trường để đẩy lùi bệnh một cách tự nhiên.