SỎI TIẾT NIỆU LÀ GÌ? – THÔNG TIN CẦN BIẾT VỀ TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH TRỊ DỨT ĐIỂM BỆNH

Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ hiện nay, có tới 12% dân số Việt Nam được chẩn đoán mắc bệnh sỏi tiết niệu và con số này vẫn đang tiếp tục gia tăng không ngừng. Thế nhưng hiểu biết của mọi người về căn bệnh này dường như còn nhiều hạn chế. Vậy sỏi tiết niệu là gì? Bệnh có nguy hiểm không và cần điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết sau.

1. Sỏi tiết niệu là gì?

Sỏi tiết niệu là những khối rắn xuất hiện trong đường tiết niệu, bởi vậy bệnh còn được gọi là sỏi đường tiết niệu. Đa phần những viên sỏi này được hình thành tại thận, sau đó di chuyển theo dòng chảy nước tiểu đến các vị trí khác trên đường niệu như: Niệu quản (28%), bàng quang (26%), niệu đạo (4%), Trong các bệnh lý sỏi tiết niệu thì chiếm phần lớn là sỏi thận với tỷ lệ mắc cao nhất là 40%.

2. Các loại sỏi tiết niệu được nhận biết theo cấu trúc hình thành

Sỏi tiết niệu được cấu thành từ những khoáng chất khó tan trong nước tiểu và được chia thành 4 dạng khác nhau bao gồm:

– Sỏi canxi: Là loại sỏi phổ biến nhất, bao gồm sỏi canxi oxalat màu đen, canxi photphat màu vàng nhạt và canxi cacbonat có màu trắng…

– Sỏi urat: Thường có màu gạch cua, tỉ lệ gặp ở nam giới cao hơn nữ giới, đặc biệt là những người bệnh gout hoặc đang hóa trị.

– Sỏi struvite (sỏi san hô, sỏi nhiễm trùng): Có màu vàng trắng, thường gặp ở nữ giới mắc bệnh viêm tiết niệu.

– Sỏi cystine: Loại sỏi này thường liên quan đến yếu tố di truyền, có màu vàng nhạt và xuất hiện ở cả nam giới và nữ giới. Đây là loại sỏi rất hiếm gặp nhưng hay tái phát.

3. Triệu chứng sỏi đường tiết niệu

Thường khi kích thước sỏi còn nhỏ, người bệnh sẽ chưa có bất cứ triệu chứng gì cho đến khi sỏi bắt đầu di chuyển theo dòng chảy nước tiểu, cọ xát vào niêm mạc đường tiết niệu và gây ra nhiều biểu hiện khó chịu gồm:

– Đau thắt lưng: Là biểu hiện điển hình nhất ở người bệnh sỏi tiết niệu. Cơn đau thường xuất hiện đột ngột sau vận động, đau dữ dội từ thắt lưng lan xuống vùng bẹn. Tuy nhiên cũng có một số trường hợp người bệnh gặp cơn đau mạn tính do sỏi gây tắc nghẽn không hoàn toàn, với cảm giác đau tức, khó chịu vùng thắt lưng và mức độ đau tăng lên khi vận động.

– Bất thường khi đi tiểu: Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu són, đi tiểu nhiều lần, mót tiểu khẩn cấp. Thậm chí, người bệnh có thể đái ra máu, đái ra sỏi, đái ra mủ, nước tiểu đục, có váng, mùi hôi.

– Một số biểu hiện khác: Sốt, ớn lạnh, vã mồ hôi, đau đầu, buồn nôn, nôn…

4. Nguyên nhân gây sỏi tiết niệu

Mặc dù chưa có nghiên cứu rõ ràng chứng mình nguyên nhân hình thành sỏi tiết niệu. Nhưng nhiều nhà khoa học tin rằng, nồng độ các chất keo như acid nucleic, mucin, mucoprotein… trong nước tiểu giảm sẽ khiến cho các tinh thể canxi, oxalat, urat… có xu hướng kết tụ lại với nhau hình thành nên sỏi. Ngoài ra, còn một số yếu tố nguy cơ có thể thúc đẩy sỏi kết tinh gồm:

Uống quá ít nước hoặc mất nước thường xuyên do đổ mồ hôi nhiều, nhất là trong điều kiện khí hậu nhiệt đới, nóng bức. Mồ hôi ra nhiều làm cho nước tiểu bị cô đặc dễ hình thành sỏi.

– Độ tuổi: tỉ lệ mắc bệnh sỏi tiết niệu thường từ 20 – 50 tuổi.

– Chủng tộc: người da trắng có nguy cơ cao hơn người châu phi.

– Giới tính: nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giới.

– Tiền sử gia đình có người bị sỏi đường tiết niệu.

– Chế độ ăn uống mất cân bằng: Ăn quá nhiều muối, đường, đạm và các thực phẩm giàu canxi…

– Nghề nghiệp: người làm trong môi trường nắng nóng, công việc căng thẳng trí óc, ít vận động.

– Tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu, chống co giật, kháng acid…

– Các bệnh lý khác như dạ dày, viêm ruột, cận giáp, nhiễm khuẩn tiết niệu…

5. Sỏi tiết niệu có nguy hiểm không?

Mặc dù có thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng nếu không sớm được phát hiện, điều trị đúng cách, sỏi tiết niệu có thể tăng lên về kích thước, số lượng và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như:

– Ứ nước tại thận và giãn đài bể thận: Sỏi gây tắc nghẽn đường tiết niệu khiến nước tiểu ứ đọng tại thận gây giãn đài bể thận, nếu không xử trí sớm sẽ dẫn tới suy giảm chức năng của thận.

– Nhiễm khuẩn đường tiết niệu: Sỏi di chuyển gây rách, xước niêm mạc đường tiết niệu và tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển gây viêm. Nếu kết hợp cùng ứ niệu có thể gây hoại tử thận, ứ mủ tại thận, nặng hơn là nhiễm khuẩn huyết.

– Viêm khe thận mạn tính: Sỏi tiết niệu mắc vào các khe thận, tại đây chúng có thể gây viêm và kéo theo hệ quả là gây xơ hóa thận, tăng huyết áp.

– Suy thận: Đây là biến chứng nặng nề nhất, có thể là suy thận cấp tính hoặc mạn tính.

– Vỡ thận: vách thận rất mỏng nên nếu bị ứ nước quá lâu, nhiễm trùng nghiêm trọng  khiến thận bị sưng viêm có thể gây vỡ thận đột ngột và có thể dẫn đến tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.

6. Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ bài thuốc nam chữa sỏi tiết niệu hiêu quả

Dùng Kim tiền thảo

Theo nghiên cứu tại Đại học Kumamoto, Nhật Bản cho thấy, Kim tiền thảo có tác dụng lợi tiểu, tăng lượng nước tiểu để bào mòn sỏi theo cơ chế tự nhiên. Ngoài ra, còn giúp kiềm hóa nước tiểu, giảm đau chống viêm, giúp hòa tan, ngăn ngừa lắng đọng sỏi và ngừa biến chứng viêm đường tiết niệu do sỏi.

Cách làm tan sỏi thận, sỏi tiết niệu từ Kim tiền thảo là dùng khoảng 25 – 40g lá Kim tiền thảo sắc nước uống hàng ngày hoặc kết hợp cùng các thảo dược như Râu mèo, Xa tiền tử trong một số bài thuốc cổ phương như Bát chính tán, Thạch vị tán,… để có hiệu quả tối ưu.

Kim tiền thảo: Thảo dược dành cho người bị sỏi thận, sỏi tiết niệu

Dùng cây Râu mèo

Vị thuốc này được ví như “khắc tinh” của sỏi tiết niệu. Theo kết quả nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học Y khoa Chiết Giang và Trường Khoa học dược phẩm Malaysia, cây Râu mèo có tác dụng lợi tiểu, tăng bào mòn sỏi đồng thời giúp giảm nồng độ các khoáng chất (caxi, oxalat, acid uric). Ngoài ra, hoạt chất trong cây Râu mèo còn kháng khuẩn, chống viêm hiệu quả. Để làm tan sỏi, bạn dùng 30 – 50g Râu mèo đun với 500ml nước lọc, chia làm 2 – 3 lần uống, uống trước ăn 15 – 30 phút trong vòng 8 ngày, sau đó nghỉ  2 – 4  ngày và lặp lại quy trình này.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Cây Râu mèo giúp lợi tiểu và bào mòn sỏi thận, sỏi tiết niệu

Dùng Râu ngô

Râu ngô từ lâu được biết đến với công dụng lợi tiểu giúp tăng lưu lượng nước tiểu, ngoài ra còn giúp cầm máu trong trường hợp sỏi gây trầy xước niêm mạc tiết niệu, giảm các triệu chứng đau rát khi đi tiểu. Cách làm tan sỏi thận như sau: lấy 10g râu ngô đun với 200ml nước sau đó chia làm 3 – 4 lần uống/ngày, liên tiếp trong 10 ngày.

Dùng Xa tiền tử

Xa tiền tử hay còn gọi là hạt chín của cây Mã đề, là một vị thuốc chữa sỏi thận nhờ tác dụng lợi tiểu mạnh, tăng lượng nước tiểu để bào mòn dần sỏi, giảm kích thước sỏi. Ngoài ra, Xa tiền tử còn có ngăn ngừa viêm đường tiết niệu do sỏi. Cách dùng: phơi khô hạt mã đề sau đó đem sao vàng và sắc nước uống hàng ngày.

Dùng Cỏ Nhọ nồi

Theo nghiên cứu tại Ấn Độ, Nhọ nồi giúp lợi tiểu, giảm đau, chống viêm, cầm máu để giảm bớt các triệu chứng đái buốt, đái rắt, đái ra máu trong bệnh sỏi tiết niệu. Cách làm tan sỏi thận nhờ cỏ Nhọ nồi là giã nát cả cây, lọc lấy nước uống hoặc đem phơi khô, sao vàng để sắc nước uống.

Cỏ nhọ nồi giúp cầm máu, chống viêm hiệu quả

Dùng Bán biên liên

Hoạt chất Lobeline trong Bán biên liên giúp lợi tiểu, giảm đau, giãn cơ trơn để vừa giúp bài trừ sỏi thận và ngăn ngừa viêm đường tiết niệu. Thông thường, ít khi sử dụng riêng Bán biên liên mà thường kết hợp cùng các thảo dược khác như Bạch mao căn, Kim tiền thảo để giúp bào mòn sỏi.

Dùng Hoàng bá

Hai thành phần chính của Hoàng bá là Berberin và Palmatin có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm mạnh với nhiều chủng vi khuẩn để cải thiện tình trạng viêm đường tiết niệu do sỏi. Ngoài ra, dịch chiết của Hoàng bá còn có tác dụng giãn cơ trơn niệu quản để khơi thông đường tiểu, tạo điều kiện tống sỏi ra khỏi cơ thể.

Hoàng bá có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm

Dùng đu đủ xanh

Đu đủ có vị ngọt, mát có tác dụng lợi tiểu, thanh nhiệt, kiện tỳ, nhuận tràng,… để giúp bài trừ sỏi thận, sỏi tiết niệu. Chọn quả đu đủ bánh tẻ (không quá non, không quá già), còn nhiều nhựa, nặng khoảng 400 – 600mg. Để nguyên vỏ xanh, đem rửa sạch, cắt bỏ đầu và đuôi, nạo bỏ ruột và hạt sau đó thêm muối vào hấp cách thủy trong khoảng 30 phút cho đu đủ chín, dùng sau bữa ăn, liên tục 7 ngày.

Dùng quả dứa ( trái khóm, trái thơm)

Quả dứa ngoài công dụng giải khát còn giúp lợi tiểu để đào thải các cặn lắng trong đường tiết niệu. Bạn có thể áp dụng cách làm tan sỏi thận, sỏi tiết niệu bằng cách hấp cách thủy dứa cùng phèn chua trong khoảng 3 giờ, ăn cả quả và phần nước trong 7 ngày liên tiếp.

Dùng quả chuối hột

Quả chuối hột có tác dụng lợi tiểu, giúp bảo mòn sỏi và các khoáng chất trong đường tiết niệu. Phơi khô chuối hột già sau đó đem rang cháy và nghiền thành bột mịn. Hàng ngày pha 1 muỗng cà phê bột này, chia làm 2 – 3 lần uống, dùng liên tục trong 10 – 20 ngày.