Gan nhiễm mỡ là gì? Có nguy hiểm không? Triệu chứng và điều trị

Bệnh gan nhiễm mỡ là tình trạng gan bị tích tụ quá nhiều mỡ thừa, thường gặp ở nam giới trong độ tuổi trung niên. Đây là một trong những bệnh lý lành tính, có thể cải thiện bằng cách thay đổi lối sống sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu bệnh tiến triển sang giai đoạn nặng có thể dẫn tới ung thư gan, đe dọa tới tính mạng người bệnh. 

1. Gan nhiễm mỡ là gì?

Gan là một trong những tạng quan trọng nhất của cơ thể, tham gia vào quá trình trình chuyển hóa chất, dự trữ và thải độc. Bình thường gan chỉ chứa một lượng mỡ bằng 2 – 4% trọng lượng của gan. Tuy nhiên, khi lượng mỡ trong gan vượt quá chỉ số cho phép, chiếm từ 5 – 10% thì được gọi là tình trạng bệnh lý gan nhiễm mỡ. 

Đây là một căn bệnh phổ biến hiện nay, theo thống kê có khoảng 10 – 20% dân số mắc gan nhiễm mỡ và thường tập trung vào độ tuổi từ 40 – 55 tuổi. Nam giới là đối tượng chiếm tỷ lệ mắc bệnh cao, đặc biệt là những người nghiện rượu, bia. Bệnh không di truyền trong gia đình cũng như không gây lây nhiễm trong xã hội.

Bệnh gan nhiễm mỡ thường không nguy hiểm và được phân ra làm ba cấp độ:

 + Gan nhiễm mỡ cấp độ 1: Ở cấp độ này, mỡ tích tụ trong gan chỉ chiếm khoảng 5 – 10% trọng lượng gan. Giai đoạn lành tính, không có triệu chứng rõ rệt và điều trị tại nhà bằng cách thay đổi chế độ ăn uống, ngủ nghỉ.

 + Gan nhiễm mỡ cấp độ 2: Sang giai đoạn này, lượng mỡ sẽ chiếm từ 10 – 20% thể trọng, mỡ lan rộng ra mô gan và có tình trạng viêm. Hiện nay vẫn chưa có liệu pháp điều trị triệt để tình trạng gan nhiễm mỡ cấp độ 2, bệnh nhân thường được chăm sóc tại nhà theo sự chỉ dẫn của bác sĩ.

 + Gan nhiễm mỡ cấp độ 3: Lúc này, trong gan sẽ tích tụ hơn 30% là mỡ, các triệu chứng biểu hiện rõ hơn. Đây là giai đoạn nghiêm trọng và khó điều trị của bệnh lý gan nhiễm mỡ, do đó bệnh nhân cần nhanh chóng đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và tiến hành trị liệu.

Bệnh gan nhiễm mỡ trải qua ba cấp độ bệnh

2. Nguyên nhân gan nhiễm mỡ

Nguyên nhân chủ yếu gây gan nhiễm mỡ là rượu, khi uống nhiều rượu, bia trong thời gian dài, gan sẽ bị suy giảm chức năng chuyển hóa chất béo, làm tích tụ mỡ trong gan. Trong trường hợp này, bệnh nhân chỉ cần ngừng sử dụng đồ uống có cồn kết hợp ăn uống khoa học và tập luyện điều độ là có thể cải thiện tình trạng bệnh.

Một nguyên nhân khác không phải do rượu cũng dẫn tới bệnh gan nhiễm mỡ, đó là tình trạng rối loạn chuyển hóa, thường gặp ở những người bị béo phì, tiểu đường, đường máu cao hoặc suy giáp. Trường hợp này thường chiếm số ít, điều trị phức tạp hơn và lâu hơn.

Đa số bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ đều do uống nhiều rượu bia

Các nguyên nhân gây bệnh gan nhiễm mỡ cụ thể là:

 + Chế độ ăn chứa quá nhiều cholesterol: Việc này khiến cho lượng cholesterol trong máu cao và có thể gây các bệnh về mỡ máu, tim mạch, gan nhiễm mỡ, béo phì,…

 + Đái tháo đường: Các bệnh nhân đái tháo đường có chỉ số acid béo trong máu rất cao, nhiều trường hợp người bệnh bị hạ đường huyết. Gan sẽ chuyển hóa các acid béo thành triglyceride do việc tăng sử dụng các acid béo từ các mô mỡ vào máu.

 + Thừa cân, béo phì: Khi chỉ số triglyceride vượt quá ngưỡng cơ thể cho phép và có thể hấp thu được sẽ khiến tích tụ và chuyên hóa thành bệnh gan nhiễm mỡ.

 + Lạm dụng bia rượu: Lượng ethanol có trong rượu khiến cho tế bào gan bị tăng NADH gây kích thích gan tích tụ chất béo, tăng triglyceride ở gan.

3. Triệu chứng gan nhiễm mỡ

Hầu hết những trường hợp mắc gan nhiễm mỡ đều không thấy có những triệu chứng biểu hiện rõ ràng. Một số dấu hiệu có thể gặp khi xảy ra tình trạng này có thể kể đến như chán ăn, cảm thấy mệt mỏi, vàng da, đau bụng và sụt cân. Thông thường, bệnh nhân chỉ được phát hiện bị nhiễm mỡ ở gan khi tình cờ đi khám bác sĩ, chứ bệnh không có dấu hiệu điển hình để nhận biết chắc chắn.

Một số dấu hiệu điển hình nhận biết bệnh gan nhiễm mỡ:

 + Đại tiện ra phân trắng, nước tiểu sẫm màu vàng

Nước tiểu vàng sẫm cũng có thể do cơ thể đang thiếu nước hoặc bạn đang trong quá trình sử dụng một số loại thuốc. Tuy nhiên nếu như đồng thời bạn bị cả nước tiểu sẫm màu vàng kèm theo đại tiện ra phân trắng thì nhiều khả năng gan đã bị nhiễm mỡ. Khi gặp phải tình trạng này thì tốt nhất bạn hãy đi khám để được bác sĩ chẩn đoán bệnh chính xác.

 + Gan to, bụng to

Bạn có thể sờ thấy gan nằm ở vị trí dưới sườn phải, khi đi khám bệnh các bác sĩ cũng có thể sử dụng tay để sờ nắn bên ngoài vùng hạ sườn phải để ước lượng kích thước của gan. Lượng mỡ tích tụ ở gan nhiều khiến cho kích thước của nó tăng lên khiến bụng cũng to hơn. Nếu bụng quá to thì có thể bệnh đã phát triển tới thể xơ gan. Khi đó bụng là nơi tích tụ dịch và chèn ép vào những cơ quan khác và có thể gây ra tình trạng đau bụng.

 + Nôn hoặc buồn nôn

Người bệnh gan nhiễm mỡ thường xuyên bị mất cảm giác thèm ăn gây chán ăn. Rất có thể tình trạng bài tiết ở mật gặp trục trặc khiến cho thức ăn không thể tiêu hóa được bình thường.

 + Vàng da

Gan nhiễm mỡ khiến cho các chức năng của gan bị suy giảm nghiêm trọng tác động đến việc thanh thải chất bilirubin gặp nhiều sự cố và tích tụ lại ở trong máu. Chính tình trạng này khiến cho da bị vàng hay còn được gọi là tình trạng vàng da sinh lý.

 + Cơ thể mệt mỏi, thường bị dị ứng, mề đay, ngứa ngáy

Gan nhiễm mỡ khiến cho việc đào thải độc tố trong cơ thể bị ngưng trệ, suy giảm và là nguy cơ gây ra một loạt các triệu chứng như: Ngứa ngáy, nổi mề đay, cơ thể thường xuyên mệt mỏi,…

4. Bệnh gan nhiễm mỡ có nguy hiểm không

Bệnh gan nhiễm mỡ có nguy hiểm hay không, câu trả lời tùy thuộc vào tình trạng và cấp độ bệnh của bệnh nhân. Nếu người bệnh chỉ nhiễm mỡ gan cấp độ 1 thì không nên quá lo lắng, đây là tình trạng bệnh nhẹ nhất và có thể tự khỏi được khi chăm sóc ngoại trú. Tuy nhiên, từ cấp độ 2 trở đi, bệnh nhân nên lưu ý hơn về sức khỏe của bản thân để kịp thời điều trị, tránh việc dẫn tới những biến chứng nguy hiểm.

Một số biến chứng có thể xảy ra từ bệnh lý gan nhiễm mỡ gây nguy hại tới sức khỏe và tính mạng của người bệnh bao gồm:

 + Viêm gan: Khi mô mỡ lan rộng trên các tế bào gan, hoạt động của gan thường bị hạn chế, chức năng cũng suy giảm đi. Điều này tạo sự thuận lợi cho sự xâm nhập và gây bệnh của một số virus viêm gan.

 + Xơ gan: Đây là một căn bệnh nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao, được coi là nguyên nhân âm thầm gây chết lá gan của cơ thể. Tình trạng xơ gan sẽ làm tế bào gan bị hoại tử, tạo các mô sẹo và gan hầu như không có khả năng hồi phục lại.

 + Ung thư gan: Sau khi gan bị xơ mà không tiến hành điều trị đúng lúc thì sẽ dẫn tới ung thư gan. Các tế bào ung thư trong gan sẽ phát triển và đe dọa trực tiếp tới mạng sống của bệnh nhân.

5. Cách chữa trị gan nhiễm mỡ nhẹ

Một số biện pháp giúp chữa trị gan nhiễm mỡ nhẹ được khuyến cáo bao gồm:

 + Giảm cân, tập thể dục thường xuyên, tốt nhất là tập luyện hàng ngày để đốt cháy mỡ thừa trong cơ thể nhanh hơn.

 + Không uống rượu, bia, hoặc hạn chế uống ít nhất có thể.

 + Kiểm soát tốt lượng đường trong máu và lượng cholesterol nạp vào.

 + Tích cực ăn rau xanh, trái cây, thực phẩm có chứa vitamin E, sử dụng dầu thực vật vì chúng có tác dụng làm giảm cholesterol.

 + Kiêng ăn một số thực phẩm nhiều chất béo, thịt đỏ và đồ ăn cay, nóng.

6. Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ bài thuốc nam chữa bệnh mỡ máu cực kỳ hiệu quả

Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ quá trình điều trị gan nhiễm mỡ cần kiên trì trong thời gian dài. Bên cạnh lối sống khoa học hơn, người bệnh cần sử dụng phương pháp an toàn nhưng phải hiệu quả để có thể sử dụng lâu dài mà không gây tác dụng phụ cho những cơ quan khác. Bởi tính lành của thảo dược mà những bài thuốc nam điều trị bệnh gan nhiễm mỡ được nhiều người lựa chọn.

Cùng tham khảo 5 bài thuốc trị gan nhiễm mỡ sau đây:

 + Trị gan nhiễm mỡ bằng cây chó đẻ (Diệp hạ châu)

Trong Đông y, đây là một loại thảo dược có vị đắng, tính hàn, tác dụng làm mát gan, giải độc cho gan, kích thích tiêu hóa. Đồng thời hỗ trợ làm giảm chữa viêm, điều trị gan nhiễm mỡ. Còn theo khoa học y học hiện đại cũng cho thấy cây chó đẻ có tác dụng làm mát gan, thanh nhiệt giải độc cho cơ thể, thanh lọc gan. Điều trị rất tốt cho các trường hợp bị viêm gan B, gan nhiễm mỡ, xơ gan…

Cây chó đẻ có tác dụng giảm tình trạng gan nhiễm mỡ

Cách dùng: Thu hoạch tất cả phần thân và phần lá cây trừ phần gốc đem phơi khô rồi hãm lấy nước uống hàng ngày.

 + Dùng cây Nhân trần điều trị gan nhiễm mỡ

Cây Nhân Trần là một vị thuốc nam quen thuộc đối với nhiều người Việt nam. Đây cũng là một trong những cây thuốc nam chữa bệnh gan nhiễm mỡ hiệu quả, cây Nhân Trần có tác dụng làm mát gan, tăng cường giải độc gan, thúc đẩy khả năng tiết mật và chuyển hóa mỡ hiệu quả.

Cây nhân trần là vị thuốc nam trị gan nhiễm mỡ quen thuộc

Cách dùng: Cây nhân trần đem phơi khô. Mỗi lần sử dụng lấy 3gram nhân trần khô, rửa sạch, rồi hãm với nước sôi, lấy nước uống hàng ngày.

 + Lô hội trị gan nhiễm mỡ

Nhựa cây lô hội không chỉ có tác dụng làm đẹp mà trong chất nhựa này có tính thanh nhiệt và đặc biệt có tác dụng trong việc điều trị bệnh gan nhiễm mỡ. Nhựa lô hội thường được dùng trong các món chè, hương vị thơm ngon và dễ ăn.

Cách sử dụng đơn giản nhất loại dược liệu này là mỗi ngày dùng 100g lá lô hội tươi, rửa sạch, tách lấy phần nhựa trong. Sau đó đem nhựa đã tách pha cùng 200 ml nước sạch, 2 muỗng canh mật ong. Mang hỗn hợp này ướp lạnh và uống hằng ngày.

Uống nước lô hội và mật ong giúp điều trị bệnh gan nhiễm mỡ

 + Dùng lá chè tươi

Lá chè vốn là thức uống hàng ngày quen thuộc với nhiều gia đình Việt. Vì vậy không khó để tìm kiếm hay sử dụng lá chè tươi. Chè tươi có chứa nhiều hoạt chất tốt cho cơ thể. Ngoài phòng ngừa ung thư, giảm béo, chống lão hóa, lá chè còn giúp phòng ngừa và chữa gan nhiễm mỡ vô cùng hiệu quả.

Cách dùng cũng vô cùng đơn giản. Chỉ cần hãm chè tươi với nước sôi uống hằng ngày.

Mỗi ngày 1 cốc trà xanh giúp giảm tình trạng gan nhiễm mỡ hiệu quả

 + Lá sen khô

Lá sen có đặc tính vị đắng, tính mát, hơi chát, mùi thơm nhẹ, lá sen từ lâu đã được dân gian sử dụng nấu nước uống để thanh nhiệt. Người bệnh gan nhiễm mỡ nên sử dụng loại lá sen bánh tẻ nấu nước uống sẽ hỗ trợ gan giải độc đồng thời đẩy lượng mỡ ra khỏi cơ thể, đưa chỉ số mỡ trong gan về mức ổn định. Bên cạnh đó, dùng củíen còn có tác dụng phòng chống lão hóa, giảm mỡ, ổn định huyết áp.

Cách dùng: Đem 50g lá sen khô nấu cùng 50g lá chè xanh trong 1 lít nước, khi sôi có thể chế loại trà này vào ấm và nhâm nhi nhiều lần trong ngày, hoặc để nguội và cho vào chai, bảo quản trong tủ lạnh như một loại nước trà giải khác. Loại nước trà này không những hỗ trợ việc giảm mỡ trong gan mà còn thanh lọc cơ thể, cải tạo làn da. Nếu không có các loại thảo dược khác để kếp hợp thì có thể dùng trà lá sen khô. Lấy 10g lá sen khô nấu cùng 500ml nước, uống hàng ngày là đã có thể trị bệnh gan nhiễm mỡ hiệu quả.

 + Cây vọng cách

Cây vọng cách là một loại cây thuốc quý chữa gan nhiễm mỡ rất tốt, nó có tác dụng giảm thiểu các triệu chứng của bệnh gan nhiễm mỡ do uống quá nhiều bia rượu. Ngoài ra, công dụng chữa bệnh gan nhiễm mỡ, cây vọng cách còn có tác dụng chống viêm gan, bảo vệ gan và giảm đau. Cây vọng cách chữa bệnh gan có vị ngọt, tính mát, có tác dụng thanh can sáng mắt, tiêu độc, bổ can, tỳ, thông kinh, hoạt lạc, tán kết ứ, giảm sốt, lợi sữa, lợi tiểu, lợi tiêu hóa.

Cách làm: Lá vọng cách (làm chủ vị) 30g, lá dành dành hoặc chi tử 20g (nếu đầy bụng gia vỏ quýt lâu năm 15g), đậu đen 5g, cỏ mần trầu 10g, nhân trần 20g, râu ngô 10g. Các vị trên sao vàng hạ thổ, đổ nước vừa phải, sắc uống ấm, trước hoặc sau bữa ăn 30 phút. Bệnh gan nhiễm mỡ cấp tính uống 20 ngày; bệnh mạn tính uống 1-3 tháng để bệnh khỏi tái phát lại.

+ Cà gai leo
Đây cũng là thảo dược nổi tiếng trong hỗ trợ điều trị gan nhiễm mỡ. Đặc biệt là khác với các biện pháp trên phải dùng đến tháng thứ 4 mới thấy hiệu quả, cà gai leo cho tác dụng nhanh chóng sau 1 tháng sử dụng. Những thành phần alkaloid, tinh bột, flavonoid có trong cà gai leo giúp cải thiện chức năng gan, giải độc gan, hỗ trợ điều trị không chỉ bệnh gan nhiễm mỡ mà còn cả viêm gan, xơ gan, ung thư gan.

Cách dùng: Dùng để sắc uống:  Đem rửa sạch thuốc trước khi đem đi sắc. Đổ 1l nước vào ấm và cho thuốc vào, đun lửa nhỏ khoảng 10 – 15 phút là nước sôi. Tắt bếp và đổ ra ca nước cho nguội bớt. Nước cà gai leo sẽ ngon hơn khi uống lạnh. Vì thế, sau khi nước nguội bớt hãy bỏ vào ngăn mát của tủ lạnh. 

Dùng để hãm nước: Dùng nước sôi tráng qua cà gai leo cho sạch, tiếp tục đổ thêm khoảng 700ml nước hãm trong 30 phút thì rót ra bát để uống.