Bệnh sỏi thận: Các dấu hiệu nhận biết và cách điều trị hiệu quả

Theo lương y Hoàng Văn Tuấn sỏi thận là một bệnh quen thuộc của đường tiết niệu. Cấu trúc của hệ tiết niệu bao gồm hai quả thận, niệu quản, bàng quang, niệu đạo. “Sỏi thận” thực ra là một từ chung chung không thật sự chính xác được dùng để chỉ các sỏi của hệ tiết niệu. Có thể xuất hiện là bất kỳ vị trí nào trên đường tiểu.

(Trái) Sỏi niệu quản và sỏi bàng quang, (Phải) Sỏi bể thận và Sỏi niệu quản.

1. Sỏi thận là gì?

Sỏi thận (chính xác là sỏi đường tiết niệu) là tình trạng lắng đọng các tinh thể không hoà tan trong nước, tạo ra một khối rắn gây ra tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn tại đường tiểu.

Tuỳ theo vị trí xuất hiện của sỏi mà tạo thành :

  + Sỏi bể thận

  + Sỏi niệu quản

  + Sỏi bàng quang

  + Sỏi niệu đạo

Vị trí khác nhau có thể gây triệu chứng khác nhau môt chút, do đó không phải bệnh “sỏi thận” nào cũng biểu hiện giống hệt nhau.

2. Bản chất viên sỏi đó là gì?

Thật ra, “viên sỏi thận” không phải là một khối đá như sỏi chúng ta nhặt ngoài tự nhiên. Thành phần “viên sỏi thận” bao gồm các tinh thể muối khoáng (chủ yếu là canxi), các vật lạ trong nước tiểu, xác tế bào chết và vi trùng. Sự liên kết của các phần tử trong cấu trúc sỏi có thể yếu, và có thể bị dòng nước tiểu phá vỡ.

3. Tại sao lại bị sỏi thận?

  + Uống ít nước, nước tiểu thường xuyên bị cô đặc:

  + Các tinh thể canxi, magie trong nước tiểu trở nên nhiều hơn và dễ kết hợp với các chất khác tạo thành sỏi.

Một số bệnh lý và thuốc làm tăng canxi nước tiểu:

  + U tuyến cận giáp, gãy xương lớn, bất động lâu,

  + Sử dụng thuốc corticoid.

  + Bất thường cấu trúc đường tiểu:

  + Làm sỏi dễ lắng động (hẹp khúc nối bể thận – niệu quản,…).

  + Nhiễm trùng tiểu tái đi tái lại

  + Sử dụng thuốc và dinh dưỡng không phù hợp

4. Sỏi thận biểu hiện như thế nào?

  + Đau quặn hông lưng nhiều, có thể lan xuống khu vực dưới rốn, đùi.

  + Buồn nôn, nôn.

  + Bí tiểu.

  + Tiểu dắt, són.

  + Tiểu máu, tiểu đục.

  + Sốt, lạnh run.

  + Các triệu chứng nhiễm trùng đường tiểu khi sỏi có biến chứng.

5. Sỏi thận có nguy hiểm không?

  + Tuỳ thuộc vào kích thước, bản chất và vị trí của sỏi mà có thể có những ảnh hưởng khác nhau. Nhìn chung các sỏi nhỏ có thể tự ra ngoài theo dòng nước tiểu. Tuy nhiên, các sỏi kích thước lớn, cấu trúc phức tạp có thể gây tắc nghẽn, tổn thương niêm mạc đường tiểu. Do đó, gây nhiều biến chứng và có nhiều biến chứng nguy hiểm:

  + Nhiễm trùng đường tiểu, bản thân nhiễm trùng tiểu có thể gây ra nhiều biến chứng khác vô cùng đáng ngại. Vấn đề gây nên nhiễm trùng tiểu có thể mới là nguy hiểm thật sự chứ không phải là viên sỏi.

  + Suy thận cấp: Tắc nghẽn hoặc tổn thương nhu mô thận sẽ dẫn đến tổn thương thận cấp tính.

  + Suy thận mạn.

6. Cần làm gì để phòng ngừa sỏi thận?

  + Uống đủ nước

Nhu cầu nước của mỗi người thực ra rất khác nhau. Một vận động viên, một người lao động phổ thông hay dân văn phòng sẽ có nhu cầu nước không thể giống nhau. Mức khuyến cáo một cách tương là đối > 1.5 lít nước/ngày.

  + Hãy bổ sung thêm khi bạn là người vận động nhiều hay làm việc ngoài trời nắng. Nhu cầu nước cũng sẽ tăng khi nôn ói, tiêu chảy hoặc sốt.

  + Vận động thường xuyên

  + Bất động lâu ngày làm tăng nguy cơ tạo sỏi.

  + Chế độ ăn phù hợp

  + Không lạm dụng caffein.

  + Hạn chế muối.

  + Kiểm soát cân nặng.

  + Hạn chế thức ăn nhiều cholesterol, đặc biệt là da và nội tạng động vật.

  + Đi khám ngay khi có các triệu chứng bất thường đường tiểu. Nhiễm trùng tăng nguy cơ tạo sỏi, và sỏi làm nặng hơn tình trạng nhiễm trùng.

7. Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ bài thuốc nam chữa bệnh sỏi thận hiệu quả

Theo lương y Hoàng Văn Tuấn việc sử dụng các loại cây thuốc nam để chữa trị bệnh sỏi thận đã không còn quá xa lạ. Theo Đông y, nếu uống thuốc từ các loại cây tự nhiên sẽ giúp đào thải sỏi thận, ngăn ngừa sỏi phát triển hiệu quả. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết lựa chọn cho mình loại cây chữa trị bệnh phù hợp. Cụ thể, những loại cây có khả năng điều trị bệnh sỏi thận sẽ được hướng dẫn như sau:

7.1. Cây sung

Là một loại cây dân dã mọc ở vùng quê, cây sung có tác dụng điều trị sỏi thận rất tốt. Theo Y học cổ truyền, quả sung có vị ngọt, giúp nhuận tràng, ích vị, kiện tỳ,… Đây là loại quả thuộc họ tằm, chứ nhiều thành phần axit béo và các hoạt chất tốt cho tim mạch.

Sử dụng quả sung để điều trị sỏi thận sẽ giúp làm tiêu sỏi, đào thải các độc tố cơ thể ra ngoài. Đồng thời, quả sung còn ngăn ngừa được tình trạng kết tủa, gây ra sỏi thận. Hiện tại, loại cây này đã được sử dụng để điều chế thành các loại thực phẩm chức năng để điều trị bệnh sỏi thận.

7.2. Cây ngò gai

Không còn quá xa lạ với nhiều người, ngò gai là cây gia vị được sử dụng để chế biến các món ăn. Ít ai biết rằng, ngò gai lại có tác dụng rất tốt trong việc chữa trị bệnh sỏi thận.

Để chữa bệnh sỏi thận, bạn đem một nắm ngò ga hơ qua lửa cho héo và sắc với 3 chén nước. Bạn đun nhỏ lửa cho đến khi chỉ còn lại khoảng 2/3 lượng nước thì tắt bếp. Mỗi ngày, người bệnh uống khoảng 3 lần, chia làm 3 bữa sáng, trưa, tối. Uống khoảng 7 – 9 ngày, bệnh nhân nên tái khám để biết được mức độ cải thiện của bệnh.

7.3. Cây râu mèo

Trong dân gian, nhiều người sử dụng cây râu mèo để chữa bệnh sỏi thận, suy thận, phù thũng, viêm túi mật, sỏi tiết niệu,…. Các nghiên cứu cho thấy cây râu mèo có tác dụng đào thảo ure và các độc tố trong cơ thể.

Theo Đông y, cây râu mèo thường có vị ngọt, tính mát, giúp lợi tiểu, thanh nhiệt. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy, cây râu mèo có tác dụng kiềm hóa máu, giữ cho lượng acid uric và muối urat ở dạng hòa tan, ngăn ngừa tình trạng sỏi thận. Đặc biệt, trong cây râu mèo còn có chứa thành phần muối kali và hoạt chất orthosiphonin giúp kiểm soát sỏi thận, hạn chế sỏi phát triển rất tốt.

7.4. Rễ cỏ tranh

Trong Đông y, rễ cỏ tranh còn có tên gọi là mao căn. Đây là cây thuốc nam chữa bệnh sỏi thận được sử dụng phổ biến. Rễ cỏ tranh thường có vị ngọt, tính hàn. Chúng có tác dụng rất tốt trong việc giúp lợi tiểu, tiêu viêm, điều trị sỏi thận.

Một số nghiên cứu cho thấy, rễ cỏ tranh chứa các thành phần như glucoza, fructoza, axit hữu cơ,… Đây là những thành phần có tác dụng rất tốt trong việc ức chế sự hình thành sỏi thận và ngăn ngừa sự phát triển của chúng.

7.5. Râu ngô

Hầu hết những người dân vùng quê đều sử dụng râu ngô để nấu nước uống. Râu ngô là nguyên liệu có tính mát, giúp lợi tiểu. Bạn có thể sử dụng râu ngô kết hợp với cây mã đề, rễ cỏ tranh để điều trị bệnh sỏi thận của mình.

Về râu ngô, người bệnh có thể sử dụng loại tươi. Nếu muốn dùng lâu dài, bạn nên phơi khô và bảo quản cẩn thận, tránh bị ẩm mốc. Hàng ngày, bạn chỉ cần sử dụng râu ngô nấu lấy nước uống thay cho nước lọc. Loại nước này sẽ giúp làm tan sỏi, khiến sỏi mềm dần và theo nước tiểu đào thải ra ngoài. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ thích hợp với những người bị sỏi thận ở mức độ nhẹ.

7.6. Cây dứa dại

Dứa dại là cây thuốc nam chữa bệnh sỏi thận mọc được tìm thấy ở ven sông, ven suối ở các vùng quê. Chúng có tác dụng chống viêm, lợi tiểu, điều trị sỏi thận, viêm đường tiết niệu,… Người dân thường sử dụng loại cây này kết hợp với các nguyên liệu khác để giúp làm giảm cơn đau do bệnh sỏi thận gây ra.

Một trong những bài thuốc được áp dụng nhiều nhất hiện nay là kết hợp 20g hạt chuối hột, 20g rễ dứa dại, 20g rễ cỏ tranh, 10g bông mã đề, 20g kim tiền thảo. Bạn cho vào 1,5 lít nước và sắc uống hàng ngày để bệnh sỏi thận nhanh chóng khỏi.

7.7. Cây mã đề

Mã đề là cây thuốc nam chữa bệnh sỏi thận có tính mát, vị ngọt. Đây là loại cây có tác dụng rất tốt trong việc giúp trị sỏi thận, tiêu viêm, lợi tiểu. Để điều trị sỏi thận, bạn có thể kết hợp cây mã đề với một số loại thảo dược khác để mang lại hiệu quả tốt hơn.

Công thức điều trị bệnh sỏi thận bằng cây mã đề: 20 thạch cao, bạch truật 12g, cam thảo 6g, 16g mã đề,… Với những nguyên liệu này, bạn kết hợp lại với nhau và sắc nước uống. Bạn có thể dùng nước này để thay thế cho nước lọc hàng ngày.

7.8. Cây kim tiền thảo

Kim tiền thảo là loại cây mọc hoang, được tìm thấy rất nhiều ở Hà Nội, Hải Dương. Đây là nguyên liệu được các công ty dược sử dụng để điều chế các loại thực phẩm chức năng. Các nghiên cứu cho thấy, cây kim tiền thảo có tác dụng rất tốt trong việc điều trị sỏi thận.

Với loại cây này, bạn có thể sử dụng thân cây hoặc cả các bộ phận của cây để chữa trị bệnh. Thông thường, người dân sẽ sử dụng thân cây kim tiền thảo khô để sắc lấy nước uống thay cho nước lọc vì nước này có tính mát, vị ngọt, tốt cho sức khỏe.

7.9. Cây chuối hột

Một trong những vị thuốc nam điều trị bệnh sỏi thận được nhiều người áp dụng nhất là sử dụng quả chuối hột. Trong quả chuối hột có chứa rất nhiều thành phần kali. Đây là chất giúp ngăn ngừa sỏi thận hình thành và kiểm soát, không cho chúng phát triển.

Người bệnh sử dụng cả quả chuối hột sắc mỏng, phơi khô và nấu nước uống. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể dùng hạt chuối nghiền nhuyễn, tán thành bột để uống mỗi ngày.

7.10. Cây nho tươi

Sử dụng quả nho cũng là cách điều trị bệnh sỏi thận rất tốt cho sức khỏe của con người. Hiện tại, các nhà khoa học đã tìm thấy, trong quả nho tươi có chứa nhiều hoạt chất có khả năng kiểm soát được bệnh sỏi thận.

Tuy nho tươi có thể điều trị sỏi thận, vừa giúp tăng khẩu vị nhưng bạn không nên ăn quá nhiều. Tốt nhất, bạn chỉ nên ăn sau bữa ăn và ăn với một lượng vừa đủ.