Men gan cao là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, nguy hiểm không, cách điều trị

Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ Men gan cao là một trong những căn bệnh thường xuyên được nhắc đến trong cuộc sống hiện đại ngày nay và thường gặp ở những người sử dụng nhiều rượu bia. Vậy, nguyên nhân, triệu chứng của bệnh này là gì? Men gan cao liệu có nguy hiểm không và cách chữa trị ra sao? Lương y Hoàng Văn Tuấn sẽ giải đáp cho bạn tất cả những thắc mắc đó trong bài viết dưới đây

1.Men gan là gì

Men gan là một loại enzym ở trong tế bào gan, nó có chức năng hỗ trợ gan loại bỏ độc tố. Men gan trong các tế bào được giải phóng liên tục và hòa vào máu. Đồng nghĩa với việc ở trong máu luôn có một lượng men gan nhất định và nhiều lên theo thời gian. 

Gan là một trong những cơ quan nội tạng quan trọng của cơ thể, không chỉ giúp chuyển hóa, phân giải các chất dinh dưỡng sau khi được ruột non hấp thụ, mà còn thanh lọc, loại bỏ các chất độc hại từ cơ thể ra ngoài môi trường.

Trong quá trình tiêu hóa đó, các enzym (hay còn gọi là men gan) có vai trò như một chất hóa học giúp các tế bào gan thực hiện vai trò tổng hợp, chuyển hóa của mình. Các enzym này có thể có nhiều loại khác nhau như AST, LDH, ALT, GGT,… Ở trạng thái bình thường của cơ thể, nồng độ các enzym này sẽ dao động trong một khoảng nhất định. Nếu các chỉ số này vượt quá mức cho phép thì được gọi là men gan cao.

Một số trường hợp được các bác sĩ khuyến cáo nên đi kiểm tra men gan là:

 + Người huyết áp cao, thiếu máu

 + Người bệnh đái tháo đường

 + Người nghiện bia rượu

 + Bệnh nhân túi mật

 + Người có tiền sử nhiễm trùng gan, viêm gan B, C

 + Kiểm tra tác động của một số loại thuốc đối với gan

2. Men gan cao là gì?

Thông thường, các tế bào gan sau một thời gian hoạt động nhất định sẽ trở lên “già”, chết đi và được thay thế bằng các tế bào gan mới khỏe mạnh hơn. Trong quá trình này, một lượng lớn các enzym có trong các tế bào gan sẽ được giải phóng, hòa tan vào trong máu tạo nên một nồng độ men gan nhất định.

Tuy nhiên, nếu tốc độ lão hóa của các tế bào gan diễn ra nhanh hơn mức bình thường thì rất có thể cơ thể đã gặp một vài vấn đề nào đó. Lúc này, xét nghiệm máu có thể cho thấy nồng độ men gan cao hơn rất nhiều, thậm chí gấp 7-8 lần các chỉ số bình thường. Nếu gặp tình trạng trên, bệnh nhân nên làm các xét nghiệm để bác sĩ biết được mức độ tổn thương của gan, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

3. Triệu chứng của men gan cao

  • Nổi mẩn đỏ và ngứa:Trên da xuất hiện những mảng mẩn đỏ hoặc hồng lan rộng, gây ngứa ngáy râm ran. Triệu chứng bệnh nóng gan này xuất hiện khoảng vài tiếng và giảm dần khi nhiệt độ cơ thể ổn định trở lại.
  • Nổi mề đay:Các nốt mề đay nổi lên trên bề mặt da, sần cục, dày, có thể gây ngứa ít hoặc không ngứa. 
  • Thay đổi màu da:Nóng gan, chức năng gan suy giảm khiến sắc tố mật Bilirubin tích tụ trong máu và làm da chuyển sang màu vàng.
  • Hơi thở có mùi khó chịu:Gan tổn thương sẽ sản sinh nhiều Ammonia – chất làm hơi thở có mùi hôi.
  • Phân và nước tiểu thay đổi:Người bệnh nóng gan thường có nước tiểu màu vàng đậm, phân có màu bạc hơn.
  • Triệu chứng khác:Khô môi, môi đỏ, chảy máu chân răng bất thường, mất ngủ về đêm…

 

Vàng da là triệu chứng điển hình của men gan cao

4. Nguyên nhân men gan cao

Các nguyên nhân gây men gan cao có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau và khá đa dạng, song thường được chia thành 3 nhóm chính: nguyên nhân do bệnh lý, do tác động của các thói quen xấu trong sinh hoạt và do tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị.

+ Nguyên nhân bệnh lý

Có thể nói, các bệnh lý về gan, mật hay các bệnh do virus, vi khuẩn thường là những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng men gan cao. Trong đó, các bệnh như viêm gan cấp, viêm gan do virus, suy gan hay sốc gan có thể khiến chỉ số men gan tăng rất cao, từ 7-20 lần so với mức bình thường dẫn đến những biến chứng vô cùng nguy hiểm.

Bên cạnh đó, những người mắc các bệnh nội khoa như như gout, tiểu đường, béo phì, máu nhiễm mỡ,… có thể sẽ bị tăng men gan do quá trình chuyển hóa kém, dẫn đến tình trạng gan nhiễm mỡ.

Ngoài ra, các chỉ số men gan cũng có thể nhảy vọt nếu quá trình vận chuyển dịch mật đến gan có vấn đề, thường do các nguyên nhân như các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa (tắc mật, viêm tụy, viêm dạ dày cấp, tắc ruột) hoặc các bệnh do nhiễm trùng máu (sốt rét, sốt xuất huyết, sởi,…).

+ Men gan cao do thói quen sinh hoạt không lành mạnh

Ngoài ảnh hưởng của các bệnh lý, các thói quen sinh hoạt không lành mạnh cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng men gan cao. Trong đó, việc sử dụng rượu bia, thuốc lá hay đồ uống có cồn thường khiến tình trạng men cao tăng rất mạnh.

Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng không hợp lý và luyện tập thể thao không đúng cách cũng khiến các tế bào gan phải làm việc quá sức và men gan tăng cao hơn so với mức bình thường.

+ Men gan cao do tác dụng phụ của một số loại thuốc

Mặc dù các loại thuốc tây có tác dụng rất tốt trong việc chữa trị hay bồi bổ chức năng cơ thể, song nhìn chung, chúng ít nhiều đều khiến gan phải làm việc nhiều hơn bình thường để lọc bỏ các độc tố trong cơ thể.

Tuy nhiên, cũng có một vài loại thuốc có thể khiến chỉ số men gan tăng rất mạnh như thuốc trị vi khuẩn lao, kháng sinh, thuốc hạ sốt, các loại thuốc thuộc nhóm Acetaminophen hay fluoroquinolon,… Ngoài ra, việc sử dụng thuốc không đúng liều lượng theo chỉ dẫn của bác sĩ có thể dẫn đến tình trạng ngộ độc và tác động không nhỏ tới tình trạng men gan cao.

5. Men gan cao có nguy hiểm không?

Như vậy, men gan cao chính là dấu hiệu rõ nhất cho việc lá gan – một cơ quan nội tạng vô cùng quan trọng với cơ thể đang bị tổn thương. Thậm chí, nồng độ các enzym gan tăng cao còn có thể là triệu chứng của những căn bệnh hết sức nguy hiểm.

Men gan cao tuy đa số không gây ra sự nguy hiểm biểu hiện ngay lập tức những nếu không có các biện pháp điều trị để men gan cao phát triển sẽ rất nghiêm trọng.

Chính vì thế, tình trạng này cần được sớm được kiểm soát và khắc phục kịp thời bằng cách kĩ thuật hay liệu pháp y học hợp lý để tránh những biến chứng nguy hiểm cho người bệnh như u gan, xơ gan, giảm tuổi thọ, ung thư gan, thậm chí dẫn đến tử vong.

6. Lương y Hoàng Văn Tuấn chia sẻ một số bài thuốc nam điều trị Men cao

Để việc điều trị men gan cao đạt được hiệu quả tốt, trước hết, người bệnh cần phải xác định được chính xác nguyên nhân dẫn đến tình trạng này bằng cách tới bệnh viện thăm khám và xét nghiệm. Từ đó, các bác sĩ có thể đưa ra các giải pháp hoặc lộ trình điều trị cụ thể sao cho phù hợp.

Cách điều trị men gan cao bằng bài thuốc nam

Một số bài thuốc dân gian lấy nguyên liệu từ những cây thuốc trong vườn nhà cũng có thể chữa trị men gan rất tốt.

Khi sử dụng thuốc Nam để tăng cường chức năng gan, giải độc và điều trị, người bệnh cần tìm đến các vị thuốc mát, có tác dụng giải độc, lành tính và cách thực hiện đơn giản.

 * Rau mã đề

Theo Đông y, mã đề giúp chữa những bệnh đau mắt đỏ, viêm gan, mụn nhọt. Những người bị men gan cao, mật, nổi nhiều mụn nhọt nên lấy một số ít rau mã đề rửa sạch, nấu với thịt lợn làm canh ăn vào buổi cơm trưa, ăn liên tục trong 6 – 7 ngày sẽ khỏi. Chính vì thế rau mã đề được coi là bài thuốc nam chữa bệnh gan trứ danh.

* Cây biển súc 

Cây biển súc hay còn gọi với tên khác là cây rau đắng, đây là cây thuốc Nam chữa bệnh nóng gan rất hữu hiệu và dễ tìm. Cây biển súc thường được sử dụng làm bài thuốc chữa những bệnh nhiễm trùng, mụn nhọt, mát gan, giải độc…

Cách sử dụng cây biển súc không khó nhất là đem luộc sau đó trộn với muối mè sử dụng trong mỗi bữa cơm. Món ăn từ cây biển súc này rất tốt cho gan, mật. Những người thường hay uống nhiều rượu, bia nên ứng dụng các bài thuốc từ cây biển súc để làm tăng công năng giải độc gan 

* Cây Atisô 

Atisô có tính mát, vị đắng, hương thơm dịu nhẹ. Atiso có công năng trong việc nhuận gan, nhuận tràng, lợi tiểu, giảm cholesterol trong máu, giải độc gan…dòng cây thuốc nam chữa bệnh nóng gan này phù hợp cho những người thường xuyên hút thuốc, uống rượu, bia nhiều, làm việc tại môi trường nhiều khói bụi, ô nhiễm…

* Cây diệp hạ châu 

Cây diệp hạ châu hay còn gọi là cây chó đẻ có vị ngọt hơi đắng, tính mát, có công dụng lợi tiểu, tiêu độc, sát trùng, hạ nhiệt… Khi dùng cây chó đẻ làm bài thuốc, người ta thường nhổ cả cây, rửa sạch phơi nắng cho gần khô rồi đem phơi trong râm.

Người ta sử dụng cây chó đẻ làm thuốc chữa viêm gan, thông tiểu, giảm đau… Bên cạnh đó, cây chó đẻ còn được dùng làm cây thuốc nam chữa bệnh nóng gan, đặc biệt hợp bảo vệ gan cho những người uống rượu bia nhiều, làm giảm nguy cơ nhiễm độc gan.

* Cà gai leo  

Không chỉ trong các bài thuốc dân gian mà hiện nay trong rất nhiều loại thực phẩm chức năng hỗ trợ giải độc gan có sự tham gia của nguyên liệu này. Theo các thầy thuốc Đông y thì cà gai leo có tính ấm, vị the có các dụng tiêu độc, tán phong giúp giải độc gan, trị gan nóng rất hữu hiệu.

Ngoài ra còn điều trị các triệu chứng viêm gan như: vàng da, vàng mắt, chướng bụng, ăn không ngon. Thực chất trong thành phần của cà gai leo có chứa nhiều hoạt chất: flavonoid, solasodinon, saponin steroid có tác dụng giải độc gan, điều trị virus gây viêm gan, bảo vệ tế bào gan rất tốt.

* Cách dùng cây mật nhân giải độc gan  

Cây mật nhân cũng là một trong những nguyên liệu có tác dụng giải độc gan hiêu quả mà bạn không nên bỏ qua. Theo nhiều bác sĩ cho biết thì loại cây này có tác dụng hạ men gan, bảo vệ tế bào gan khá tốt.

Việc dùng nguyên liệu này trong việc giải độc gan men gan cao được thực hiện như sau: Dùng vỏ và lá mật nhân rửa sạch, chẻ nhỏ và phơi khô rồi bảo quản để dùng dần. Mỗi lần dùng lấy một lượng vừa đủ pha với nước sôi khoảng 85 độ rồi dùng để uống trong ngày. Áp dụng hàng ngày để mang lại hiệu quả nhanh nhất. 

* Bài thuốc giải độc gan hiệu quả nhờ cây nhân trần 

Đây là một trong những loại cây mọc ở vùng đồi núi có tác dụng chữa bệnh khá tốt. Trong đó tác dụng chính của nhân trần là giải độc gan, tăng tiết mật, có khả năng chống viêm và kháng khuẩn hiệu quả.

Chúng ta có thể dùng nhân trần đem phơi khô rồi bảo quản để dùng dần. Mỗi lần dùng chỉ cần lấy một ít nấu với nước để uống thay nước lọc. Tuy nhiên không nên dùng quá nhiều có thể không có lợi cho cơ thể. Vì nguyên liệu này có khả năng lợi tiểu, đào thải nhanh khi dùng nhiều sẽ làm cho các chất cả lợi và hại đều bị thải ra ngoài mà không thể kiểm soát